Lood (Pb)
Lood is een non-ferrometaal, een metaal zonder ijzer als hoofdbestanddeel. Het scheikundig element lood kent het symbool Pb (Plumbum) en atoomnummer 82.
Inname van lood in de vorm van stof of dampen en langdurige blootstelling aan de pure vorm van lood kan schade aan de gezondheid veroorzaken Het is daarom ook goed om het element lood (Pb) van het door Uzimet geproduceerde bladlood te onderscheiden. Bladlood in de vorm zoals Uzimet dat op de markt brengt, is veilig in gebruik en kent geen schadelijke gezondheidsrisico’s, zolang het materiaal niet oraal of nasaal wordt ingenomen.
Bladlood
Het gebruik van (blad)lood dateert al uit de oudheid. De Romeinen pasten lood op grote schaal toe, onder andere voor het bevestigen van natuurstenen onderdelen in huizen en bruggen en voor het maken van waterleidingen, waterbakken en dakbedekkingen. In Nederland wordt lood al toegepast vanaf de 12e eeuw.
Dankzij de gemakkelijke bewerkbaarheid, het lage smeltpunt, de grote duurzaamheid en de vele toepassingen waarvoor het kan worden gebruikt, heeft bladlood een uitstekende reputatie opgebouwd als het materiaal om waterdichte aansluitingen te maken in de bouw, met name waar verschillende materialen samenkomen op daken en gevels.
Het bladlood dat Uzimet maakt, is eigenlijk een koperloodlegering. Ons bladlood bestaat voor 99,95% uit puur lood, aangevuld met koper. Door toevoeging van dit kleine percentage koper, verbetert de trekkracht van het bladlood en neemt het vervormen af.
Specifieke kenmerken:
Smeltpunt: ± 327°C
Kleur: glanzend blauwwit, dat door oxidatie blauwgrijs wordt. Bladlood kan onder invloed van atmosferische verontreinigingen steeds donkerder en zelfs bijna zwart kleuren.
Kwaliteit: bij normale temperaturen is het bladlood zacht, buigzaam, rekbaar en taai. Het is makkelijk te vervormen, te smeden en te pletten.
Kenmerken: bladlood niet verwerken onder de 5°C, want dan is er kans op scheuren. Het heeft uitstekende geluiddempende eigenschappen door de combinatie van een grote massa met een geringe elasticiteit
Mechanische eigenschappen:
Al bij een normale temperatuur en geringe spanningen kunnen in bladlood vormveranderingen ontstaan. Bij grote warmte zet bladlood uit; bij kou krimpt het weer
Soortelijk gewicht:
Bij 20°C = ± 11,34; dat wil zeggen dat een plaat bladlood van 1 mm dikte en 1 m² oppervlakte 1134 gram weegt
Thermische uitzettingscoëfficiënt:
0,03 mm/m°C. in de volle zon kan de oppervlaktetemperatuur van bladlood oplopen tot 80°C, dat wil zeggen dat 1 m bladlood 80 x 0,3=2,4mm langer wordt. Voor een dakgoot of een dakbedekking van 10 m lengte is dat 24 mm
Verpakkingseisen/ veiligheidsinformatieblad
Binnen de Europese Unie is er een wetgeving die regels stelt aan het indelen, etiketteren en verpakken van chemische stoffen en mengsels om consumenten en werknemers te informeren over de gevaren. Het is gebaseerd op het wereldwijde GHS-systeem (Globally Harmonized System) van de Verenigde Naties. Deze wetgeving is bekend als CLP, wat staat voor Classification, Labelling and Packaging (indeling, etikettering en verpakking).
Lood (Pb) wordt op basis van de toxicologie geclassificeerd als een stof die onder de CLP-verordening valt.
Omdat bladlood in vaste vorm geen schadelijke eigenschappen kent, is het voor de toepassingen in de bouw (o.a. rollen en platen van bladlood) niet nodig om een veiligheidsinformatieblad (ook bekend als SDS) te verstrekken. Het gebruik van bladlood in de bouw is veilig en vormt geen risico voor milieu en gezondheid.
Levenscyclusanalyse (LCA)
In opdracht van Uzimet wordt geregeld een LCA gemaakt door diverse onafhankelijke bureaus als TNO en LBP|Sight, meest recent in 2025. Hieruit komt telkens naar voren dat het gebruik van bladlood een zeer verstandige en duurzame keuze is. “Bladlood over de gehele levensduur van 75 jaar een veel lagere milieu-impact heeft dan andere oplossingen, zoals kunststof, gerecycled kunststof of kunststof met aluminium”, aldus hun conclusie, “en dan heb ik het niet over een beetje, maar echt heel veel lager”.
Voor een deel ligt dat aan de levensduur. “Bladlood gaat wel 75 jaar mee. Dat is veel langer dan de alternatieven. Die moeten sneller vervangen worden en dat heeft grote impact op de duurzaamheidsscore.” Ook is belangrijk dat Uzimet voor de productie van bladlood uitsluitend gerecycled lood gebruikt. Het bladlood van Uzimet is daardoor echt een circulair product.
Om te meten wat de impact van een (bouw)materiaal is op het milieu, is er een zgn. ‘MKI-score’ in het leven geroepen. Deze milieukosten indicator geeft aan wat de kosten zijn per 1 m² aan gebruikt materiaal. De score van bladlood is significant lager, namelijk € 0,32 per m², dan vele andere materialen. Ten opzichte van sommige materialen is het verschil zelfs 7x zo gunstig!
In deze bepaling van de MKI is ook het uitlogen meegenomen. Een onderwerp wat vaak (ten onrechte, zo blijkt) door andere aanbieders als tegenargument voor bladlood wordt gebruikt. Uitloging van lood (afspoeling naar het milieu) is dus onderzocht en blijkt veel lager te zijn dan vroeger werd gedacht:
Hoeveel bladlood spoelt uit?
- Oude schattingen: ±5 g/m² per jaar.
- Recente TNO-studie (praktijkmetingen): ±1 g/m² per jaar.
Milieurisico
- Volgens TNO en LBP|Sight vormt deze hoeveelheid geen risico voor het milieu, zelfs als regenwater direct in het milieu terechtkomt.
- Uitloging varieert per positie (zuidwestkant meer dan oostkant) en is lager bij verticale toepassing en overlappen.
Waarom is er discussie?
- Lood is een zwaar metaal en kan in theorie bijdragen aan waterverontreiniging.
- Beleidslijnen (Kaderrichtlijn Water) stimuleren emissiearme producten en ontmoedigen gebruik van uitlogende metalen, maar gecertificeerd bladlood voldoet aan milieueisen en mag gewoon worden toegepast.
Kortom:
Uitloging van lood is beperkt en volgens recente onderzoeken geen milieuprobleem, mits correct toegepast en gecertificeerd.
Nationale Milieudatabase (NMD)
Op basis van de LCA is er nu een productkaart voor bladlood van Uzimet toegevoegd in de Nationale Milieudatabase, alsmede voor rekeninstrumenten zoals GPR Materiaal. Hiermee kunnen ontwikkelaars en architecten de milieukosten bepalen voor een gebouw en alles wat erbij hoort.
Stichting NMD is een onafhankelijke organisatie die het mogelijk maakt om een eenduidige berekening van de milieuprestatie van bouwwerken in Nederland te kunnen maken. Hiervoor beheren en onderhouden wij de Nationale Milieudatabase en de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken.
Bladlood en gezondheid
Gezondheid, veiligheid en milieu staan centraal voor Uzimet en onze partners in de ketens, klanten en leveranciers. Ons bladlood maakt onderdeel uit van het REACH consortium van loodmetaal met als aangemerkt gebruik van ‘Installatie en onderhoud van bladlood door professionele gebruikers’. Vanuit deze wetgeving (een Europese verordening die gaat over de Registratie, Evaluatie, Autorisatie en beperking van Chemische stoffen) wordt de eerdergenoemde CLP-classificatie bepaald.
Bladlood is veilig in gebruik wanneer het op de voorgeschreven manier wordt gebruikt; neem het niet tot je, gebruik handschoenen en was je handen na bewerking met blote handen.
In 2025 is er door REACH in een uitgebreid chemisch veiligheidsonderzoek bepaald dat de impact voor het werken met bladlood erg laag is op het lood in bloed (LIB) gehalte van werknemers die veelvuldig aan lood worden blootgesteld. Zelfs voor werknemers die 40 jaar lang, 5 dagen per week met lood werken.
- Er wordt een geleidelijke stijging van het loodgehalte in het bloed van 1,43 µg/dL voor vrouwelijke werknemers en 1,45 µg/dL voor mannelijke werknemers voorspeld op basis van de worstcasescenario’s
- Deze LIB-niveaus liggen ver onder de nieuwe EU-grenswaarden en de op de gezondheid gebaseerde drempelwaarden van het REACH-consortium, wat aantoont dat de installatie en het onderhoud van bladlood door professionele gebruikers geen risico vormen voor werknemers.
Het gebruik van bladlood in, bijvoorbeeld de bouw, is dus absoluut veilig. Wat wij merken is dat sommige producenten en verdelers van alternatieve materialen graag verwarring creëren over het gebruik van bladlood. Zij halen daarmee namelijk essentiële zaken door elkaar en verspreiden daarmee nepnieuws. Uzimet houdt zich graag aan de feiten:
- Bladlood is significant milieuvriendelijker dan veel alternatieven
- Bladlood kan oneindig worden hergebruikt
- Bladlood behoudt te allen tijde zijn waarde in Euro’s, ook na verwijdering
- Bladlood kent eeuwenoude traditie als uitstekend waterkerend, isolerend en straling werend materiaal
- Bladlood is veilig in gebruik, er zijn geen schadelijke gezondheidsrisico’s, zelfs niet bij langdurig werken met het materiaal